Niedoubezpieczenie
Inne nazwy: zasada proporcji
Treść zweryfikowana przez: Paweł Adamczyk, rzeczoznawca majątkowy, 12 lat po stronie zakładu ubezpieczeń (30.07.2026)
Definicja
Sytuacja, w której suma ubezpieczenia jest niższa od realnej wartości mienia. Przy szkodzie częściowej ubezpieczyciel może obniżyć wypłatę w tej samej proporcji, w jakiej suma jest zaniżona.
Mechanizm jest arytmetyczny. Jeśli dom wart odtworzeniowo 600 000 zł ubezpieczysz na 300 000 zł, to przy szkodzie za 40 000 zł możesz dostać 20 000 zł, bo suma pokrywa połowę realnej wartości.
Część zakładów rezygnuje z tej zasady przy niewielkim odchyleniu albo oferuje klauzulę wyłączającą proporcję. Sprawdź to w ogólnych warunkach, zanim wybierzesz niższą sumę dla obniżenia składki.
Ryzyko rośnie po każdym remoncie i po każdym roku wzrostu kosztów budowy. Sumę warto weryfikować przy każdym wznowieniu, a nie raz na dekadę.
Na liczbach
Dom warty odtworzeniowo 600 000 zł, ubezpieczony na 400 000 zł. Zalanie za 30 000 zł. Przy zasadzie proporcji ubezpieczyciel wypłaci dwie trzecie kosztu, czyli 20 000 zł, mimo że szkoda mieści się w sumie z polisy. Brakujące 10 000 zł pokrywasz sam.
Gdzie jej szukać w OWU
W rozdziale o ustalaniu odszkodowania, pod hasłem „zasada proporcjonalnej wypłaty" albo „niedoubezpieczenie". Część towarzystw wyłącza ją do określonego progu, na przykład przy niedoszacowaniu do dwudziestu procent.
Najczęstszy błąd
Zaniżanie sumy dla oszczędności na składce. Różnica w składce to zwykle kilkadziesiąt złotych rocznie, a różnica w wypłacie potrafi wynieść kilkanaście tysięcy przy pierwszej poważniejszej szkodzie.
Źródła
- Poradniki i raporty dotyczące rynku ubezpieczeń, Rzecznik Finansowy rf.gov.pl
- Materiały edukacyjne dla klientów rynku finansowego, Komisja Nadzoru Finansowego knf.gov.pl
- Kodeks cywilny, tytuł XXVII: umowa ubezpieczenia, Internetowy System Aktów Prawnych isap.sejm.gov.pl